od lewej: Zwycięzca Rasy - NICO DUNAJ Nutrena, Zwycięzca Płci Przeciwnej - BAZIA z Borowej Strągi, Najlepszy Junior - NAWOJ Kalong, Najlepszy Weteran - GIEWONT z Miętustwa.

 

Barbara Sell: Proszę przedstawić nam Pana zainteresowania kynologiczne, ulubione rasy, hodowlę, sędziowanie.

Andrzej Tarnowski: Uprawnienia sędziowskie zdobyłem w 1998 r. w zakresie Gr. I - specjalność owczarek niemiecki. Od 4 lat jestem sędzią z uprawnieniami na całą grupę I tj. psy pasterskie. Moja przygoda z kynologią rozpoczęła się w latach 80-tych od zakupu owczarka niemieckiego. Rasę tą jak również welsh corgi pembroke  hoduję do dnia dzisiejszego.

BS: Co Pana zdaniem jest najważniejsze w owczarku podhalańskim. Podczas sędziowania jakie wady mogą być potraktowane tolerancyjnie, a względem jakich nie mogą mieć miejsca żadne ustępstwa.

AT: Co jest najważniejsze? Trudno to określić w jednym zdaniu.  Najogólniej odpowiem następująco: wrażenie ogólne (wielkość, proporcja, typowość owczarka podhalańskiego, wyraz płci, struktura okrywy włosowej, temperament), z zachowaniem cech użytkowych. Odnośnie drugiej części pytania - we wzorcu bardzo dokładnie przedstawione są wady duże (obniżające ocenę lub miejsce lokatowe) i wady dyskwalifikacyjne tj. wady dziedziczące się np. wnętrostwo, agresja,  tchórzliwość, znaczne braki  zębowe  itd., oraz wady w bardzo dużym stopniu  upośledzające typ użytkowy owczarka podhalańskiego, np. ektropium. Wywinięcie powieki dolnej (ektropium) jest charakterystyczne dla psów w tak zwanym typie limfatycznym, tj. luźna skóra nie związana, otyłość, wycieki łez, czy wydzieliny  surowiczo - ropnej przebarwiającej  białą sierść. Psy w tym typie są ociężałe, z nadwagą, a przede wszystkim mało sprawne i nie wytrzymałe fizycznie. Ten typ nie spełnia wymogów użytkowych rasy. Wszystkie wady główne które wpływają na użytkowość owczarka podhalańskiego oceniam bardzo surowo. Tu należy wymienić:

  • przekątowanie kończyn tylnych,
  • przebudowanie zadu,
  • łęgowatość grzbietu,
  • płytką i wąską klatkę piersiową,
  • zbytnie nachylenie śródręcza.

Zawsze biorę pod uwagę w jakim stopniu są one wyrażone, oraz wiek psa.

BS: Jakie ma Pan wrażenia po obejrzeniu dzisiejszej stawki psów przedstawionej do oceny na wystawie klubowej?

AT: Powtórzę słowa które wypowiedziałem podsumowując sędziowanie dzisiejszej wystawy. Na dzień dzisiejszy są to najpiękniejsze owczarki podhalańskie nie tylko w Polsce, ale i na Świecie.  Pogłowie wyrównane w bardzo dobrym typie, prawidłowej budowie anatomicznej, nie przekątowane, o ruchu harmonijnym, wydajnym przy umiarkowanej długości kroku. Powyższą opinie potwierdzają przyznane oceny. Na 66 ocenianych zwierząt ponad 50 psów otrzymało ocenę doskonałą.

BS: Czy na podstawie zaprezentowanej stawki dało się zauważyć jakieś często występujące problemy nad którymi należałoby popracować, jakieś wady?

AT: Tak, pojawia się tendencja do hodowania psów wysokich (na górnej granicy wzrostu bądź powyżej). Obserwuję u tych zwierząt  zwężenie i spłycenie klatki piersiowej- jest to poważna wada. Występują tzw. miękkie nadgarstki (znaczne nachylenie kości śródręcza do podłoża). Luźne odstające łokcie.  Są to wady upośledzające amortyzację,  a tym samym wytrzymałość fizyczną.  Inne wady ( wady linii górnej i dolnej, molosowaty typ głowy), obserwowane w latach wcześniejszych występują w mniejszym nasileniu. Następuje eliminacja ich z pogłowia, lecz nie można o nich zapominać.

BS: Jak ocenia Pan psychikę wystawionych psów?

AT: Generalnie nie odnotowałem w kartach ocen problemów z psychiką. Kilka zwierząt zachowywało się niepewnie w ringu. Były to zwierzęta młode, po raz pierwszy prezentowane na wystawie, nie socjalizowane. Właściciele tych zwierząt zadeklarowali się poświęcić im więcej czasu, pracę w grupie i częstsze uczestnictwo w wystawach. Skoro zapytaliście mnie o psychikę owczarka podhalańskiego, to chciałbym przybliżyć Państwu pojęcia z psychologii  psów takie jak: odwaga, ostrość, wytrzymałość, pojętność, odporność psychiczna.

U owczarka podhalańskiego pożądanym typem psychicznym jest TYP SILNY,  ZRÓWNOWAŻONY, RUCHLIWY (SANGWINIK). U psów w tym typie procesy wzmacniania i hamowania  docierających bodźców równoważą się. Zwierzęta są odporne psychicznie, odważne, o ostrości wynikającej z pewności siebie. Agresja jest kontrolowana, psy są zrównoważone. ODWAGA  jest cechą wrodzoną, polega na pewności siebie, nieustraszoności, braku lęku.  W przeciwieństwie do ludzi nie wynika z zagrożenia życia.

OSTROŚĆ (ciętość) - czyli wrogie (agresywne) zachowanie na zagrażające bodźce z otoczenia.

Wyróżniamy dwa rodzaje ostrości:

  1. OSTROŚĆ POŻĄDANA - agresja wynika z pewności siebie, popędu walki, przewodzenia, czy obrony stada.
  2. OSTROŚĆ POZORNA ( ze strachu) - agresja wynika z lęku, z samoobrony np. zbliżania się obcej osoby, czy ruch ręką wyzwala agresję.          

WYTRZYMAŁOŚĆ - jest to zdolność wykonywania określonych czynności bez zmęczenia psychicznego.

POJĘTNOŚĆ -  czyli zdolność uczenia się np. zdolność kojarzenia bodźców, zapał do pracy, podporządkowanie się właścicielowi.

ODPORNOŚĆ  PSYCHICZNA (twardość) - czyli zdolność przyjmowania nieprzyjemnych wrażeń, przeżyć np. ból, kara, bez trwałego ulegania im (zapamiętywania ich). 

BS: Poproszę o kilka słów na temat zwycięzców. Co zaważyło na ostatecznych wyborach?

AT: Należy pamiętać, że każdy wybór jest oceną subiektywną, właściwą dla osoby sędziującej. Każdy sędzia kieruje się zapisami zawartymi we wzorcach rasy, przy czym interpretacja zapisów może być różna. Wróćmy do zwycięzców. Począwszy od najpiękniejszego szczenięcia do najpiękniejszego weterana to wysokiej klasy owczarki podhalańskie spełniające wymogi wzorca rasy. Ocenianie ich sprawiało mi ogromną satysfakcję. Piękny, bardzo dobrze rokujący zwycięzca młodszych szczeniąt, bardzo dobry, prawidłowo zbudowany  zwycięzca młodzieży, w doskonałej kondycji weteran.  Zwycięzcę Klubu 2018 miałem przyjemność sędziować wcześniej na 2 lub 3 wystawach. Za każdym razem urzekał mnie doskonałym wyrazem rasy, piękną głową, doskonałymi proporcjami i wyważonym ruchem. Gratulacje dla właścicielki. 

BS: Konkurencje hodowlane – recepta na sukces, co Pana zdaniem jest najważniejsze w takich wyborach.

AT: Przy wyborze konkurencji hodowlanych (najlepsza hodowla, najpiękniejszy reproduktor) kieruję się następującymi założeniami:

  • przy wyborze najlepszego reproduktora zwracam uwagę na cechy przekazywane potomstwu, zarówno wady jak i cechy wartościowe. Wartość reproduktora ocenia się na podstawie potomstwa (jak najliczniejszego). To podstawowa zasada hodowlana.
  • przy wyborze najlepsza hodowla - istotna jest dla mnie jakość przedstawionych zwierząt, jednolitość typu prezentowanych psów, czy dymorfizm płciowy wyrażony jest w prawidłowym stopniu.  Na podstawie w/w założeń można ocenić w jakim kierunku zmierza hodowla, jakie cechy dla hodowcy są ważne.

BS: W ciągu ostatnich lat nastąpił dynamiczny wzrost ilościowy pokazywanych na wystawach owczarków podhalańskich. Czy Pana zdaniem ilość idzie w parze z jakością?

AT: Jak wspomniałem wcześniej poziom  owczarków  podhalańskich w ostatnich latach znacznie się poprawił. Ilość hodowanych i prezentowanych na wystawach zwierząt  zwiększyła się. Czy ilość idzie w parze z jakością?   Myślę,  że jest większe prawdopodobieństwo pojawienia się doskonałych psów w dużej populacji   zwierząt, które zbliżone są do wzorca rasy.  Za porównanie niech posłuży rasa owczarka niemieckiego. Pogłowie tej rasy jest 20-krotnie wyższe w Niemczech, niż w Polsce, i tam poziom tej rasy psów jest najwyższy na świecie.  Postęp poziomu hodowlanego psów jest możliwy tylko przez świadomą pracę hodowlaną, mądry dobór par do reprodukcji. To hodowcy decydują o kierunku rozwoju hodowli. Podejmują decyzje które z cech chcą utrwalić, a które wyeliminować.  Najistotniejsze, by  nie kojarzyć psów posiadających te same wady np.: postawa krowia, łęgowaty grzbiet, zbyt miękki włos okrywowy, itd., ponieważ następuje sumowanie genów odpowiedzialnych za ich powstawanie.  Eliminacja tych wad jest bardzo, bardzo trudna i wymaga wielu pokoleń.  Dzisiejsza wystawa potwierdza świadomą pracę hodowlaną hodowców.

BS: Czy coś jeszcze chciałby Pan przekazać hodowcom, miłośnikom rasy?

AT: Tak. Życzę im sukcesów wystawowych i hodowlanych.